Cách phân biệt cá dĩa đực và cái

Hướng dẫn cách phân biệt cá dĩa trống và mái

Cá dĩa là 1 trong những loài cá khó phân biệt chính xác được trống mái đối với hầu hết những bạn mới bắt đầu nuôi cá dĩa sinh sản, tuy nhiên vẫn có 1 số cách để phân biệt được dựa vào 1 số đặc điểm.

1. Miệng: cá dĩa đực có môi to và dày hơn cá dĩa cái. Đặc điểm này có thể áp dụng cho tất cả các dòng cá dĩa với kích thước và độ tuổi tương đương. Thoạt nghe có vẻ đáng tin cậy nhưng mắt người khó nhận biết được sự khác biệt cực nhỏ này.

2. Chóp vây lưng và vây hậu môn (streamer): cá đực có chóp vây dài hơn so với cá cái.
Cá Cảnh
Đặc điểm này đúng với cá dĩa lam hoang dã (haraldi discus) và những dòng có nguồn gốc từ đó như lam (cobalt) hay bông xanh (turquoise) nếu được nuôi bằng thức ăn bình thường. Những dòng khác như dĩa nâu, dĩa lục và dĩa heckel không có chóp vây. Tuy nhiên cá trôi nổi ngoài thị trường thường bị ngâm hormon để kích màu xanh khiến cá cái cũng có chóp vây kéo dài (kể cả những dòng vốn không có chóp vây).

3. Kích thước vây: cá đực có vây lưng và vây hậu môn cao hơn so với cá cái. Đặc điểm này chỉ đúng với bầy mà cá cha có vây rất cao còn cá mẹ vây bình thường. Ngoài ra, nhiều dòng cá dĩa có vây cao bất kể giới tính là gì. Tóm lại, độ chính xác dưới 30% nếu cùng bầy và dưới 10% nếu khác bầy.

4. Kích thước: cá dĩa đực thường to hơn so với cá dĩa cái. Nhìn chung tốc độ tăng trưởng của cá dĩa cái chậm lại khi trưởng thành hoặc phát dục. Lưu ý: cá ngoài tiệm có thể bị pha trộn từ nhiều nguồn khác nhau. Vả lại một số cá cái vẫn có thể đạt đến kích thước tương đương với cá đực. Tóm lại, độ chính xác là 40% nếu cùng bầy và dưới 10% nếu khác bầy.

5. Đầu: cá dĩa đực thường có đầu to hơn cá dĩa cái. Mặc dù dạng đầu gù có tồn tại ở cá dĩa đực những rất hiếm (cá dĩa không phải là La Hán!). Đừng nhầm lẫn với dạng đầu cực cong mà cá thể đực hay cái đều như nhau.

Cá dĩa đực có đầu thẳng hơn so với cá cái. Đặc điểm này chỉ có thể áp dụng với các cá thể cùng bầy và đặc biệt đúng với bầy có cá cha đầu thẳng còn cá mẹ đầu cong. Tuy nhiên, vẫn có những dòng cá dĩa mà dạng đầu cá đực hay cá cái đều như nhau.

6. Hành vi: hầu hết những con cá dĩa đực đầu đàn thường hung dữ trong khi cá cái hiền lành hơn. Đặc điểm này có thể áp dụng cho bất kỳ cá thể nào. Với những con cá dĩa đực nhút nhát trong bầy thì phải đợi lâu hơn, cho đến khi chúng thực sự sinh sản.

7. Đường tiếp tuyến:
Jeff Richard phát hiện phương pháp này trong một ấn phẩm xuất bản bằng tiếng Đức, Diskus Brief, và đưa lên mạng. Theo đó, nếu các đường tiếp tuyến ở vây lưng và vây hậu môn không cắt hoặc vừa chạm đuôi là cá đực, còn nếu cắt đuôi là cá cái. Jeff quan sát trên 12 cặp thì thấy tất cả đều đúng. Nói cách khác, vây lưng và đặc biệt là vây hậu môn của cá đực hơi cao và bè hơn so với cá cái.
Cá Cảnh

Phương pháp này chỉ đúng với cá dĩa hoang và dòng thuần. Những dòng có vây cực cao và dài, những cá thể bị biến dạng do dinh dưỡng và môi trường có thể không chính xác. Tóm lại, đây là phương pháp tốt nhưng không thể áp dụng cho mọi cá dĩa.

8. Vòi sinh dục:
Một khi cá động dục thì vòi trứng hoặc ống dẫn tinh nhú ra. Hãy quan sát vòi sinh dục để xác định giới tính cá dĩa, cá đực có vòi nhọn trong khi cá cái vòi rộng và tù. Đặc điểm này chính xác 100% nhưng không may, vòi sinh dục chỉ lú ra trong và ngay sau khi cá dĩa sinh sản!
Cá Cảnh

9. Trứng và tinh dịch: cá đực tiết tinh dịch còn cá cái đẻ trứng.
Đặc điểm này được áp dụng cho mọi cá dĩa với độ chính xác 100%. Tuy nhiên, cá dĩa có thể sinh sản vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày và không dễ gì để canh đúng thời điểm mà quan sát!

10. Độ cong vùng sinh dục: cá đực có vùng sinh dục lõm trong khi cá cái lồi. Mức độ lồi lõm ở cá non không nhiều so với cá trưởng thành.
Đặc điểm này được áp dụng cho mọi cá dĩa với độ chính xác 100% nếu bắt cá ra khỏi hồ (70% nếu quan sát qua hồ kiếng). Điều kiện: a) cá phải trưởng thành trên 5 tháng tuổi và đạt kích thước trên 10 cm, b) cá non được quan sát trước khi ăn, và c) khi quan sát, vây hậu môn phải căng về phía vây bụng.
Cá Cảnh

Hỉnh ảnh cá dĩa đẻ trứng
Cá Cảnh
Cá Cảnh

– Số lượng trứng đẻ ra hoảng 200 đến 500 trứng, tùy thuộc vào độ tuổi của cá dĩa mái
Cá Cảnh

– Sau khi đẻ trứng xong thì cá trống mái sẽ thay phiên nhau quạt trứng. Sau 48h trứng những trứng chuyển sang màu trắng đục là trứng hư, cá dĩa cha mẹ có thể ăn trong ngày hôm đó, hoặc ngày sau. Các trứng còn lại sẽ có màu đỏ sậm hơn, đến ngày thứ 3 sẽ thấy có đốm đen trên quả trứng, khoảng ngày thứ 4 là thấy cá con đã ngọa nguậy
Cá Cảnh
Cá Cảnh
Cá Cảnh

– Lúc này cá cha mẹ sẽ dùng miệng thổi vào cá con để cung cấp oxi
Cá Cảnh
Cá Cảnh

– Cá con bám vào giá thể vài ngày sau đó chúng tách ra khỏi giá thể và bám lên cơ thể cá cha mẹ để ăn chất nhờn trên cơ thể cá cha mẹ. Trong giai đoạn này ta vẫn cho cá cha mẹ ăn bình thường để cá cha mẹ có sức tiết chất nhờn nuôi con. Nếu những con cá con nào không bám, hoặc ít bám vào thân mình cá cha mẹ thì chúng sẽ chết dần
Cá Cảnh